Whitepapers

Geluiden uit de praktijk: hoe we geluidshinder ervaren

Geluid is overal, zowel binnen als buiten. In dit artikel bespreken we geluidsoverlast binnen. In gebouwen zoals kantoren, maar ook in ziekenhuizen, restaurants en openbare ruimten ervaren we vormen van geluidsoverlast. U herkent dit zeker vanuit uw eigen ervaring.

We kunnen geluidshinder op verschillende manieren ervaren. Alleen al een (te) hoog geluidsvolume kan erg vervelend zijn. Zeker als het geluid langere tijd aanhoudt. Ook kan uw concentratievermogen worden verstoord wanneer gesprekken in de omgeving verstaanbaar zijn. Als we ergens moeten wachten, bijvoorbeeld aan het loket in het gemeentehuis of aan de balie bij de apotheek dan kunnen we gesprekken van anderen vaak verstaan. We zeggen dan, dat er te weinig spraakdiscretie is.

En natuurlijk kent iedereen de situatie in een restaurant, waar we soms moeilijk een gesprek kunnen voeren. Door het hoge volume van het omgevingsgeluid kunnen we elkaar slecht verstaan. Deze zogenaamde spraakverstaanbaarheid is ook in het theater heel belangrijk: zowel op de eerste als op de achterste rij moet de voorstelling goed te verstaan zijn.

Kantoortuin
Geluidshinder komt ook vaak voor in open kantoortuinen. In zo'n ruimte is de spraakverstaanbaarheid meestal goed, maar dat is daar juist minder wenselijk. Wat ontbreekt is spraakdiscretie.



Is geluidshinder nieuw? Nee, begin vorige eeuw stelde de natuurkundige Étienne Lombard al vast dat in een ruimte met veel mensen de spraakverstaanbaarheid slechter wordt wanneer meerdere mensen met elkaar praten. Dit wordt het Lombard- of ook wel het cocktailparty-effect genoemd. 

Had men vroeger geen last van geluidshinder? Jawel, maar vroeger waren er hele andere geluiden. Er werd minder getelefoneerd en er was geen of weinig geluid van audiovisuele apparatuur. Er waren juist veel mechanische geluiden. Deze geluiden zijn tegenwoordig op de achtergrond geraakt. Het menselijk stemgeluid speelt nu een prominentere rol bij het ervaren van geluidshinder in gebouwen.

Hoe bestrijden we geluidshinder?
Met de resultaten van zoekmachines op internet kunnen we kiezen uit ontelbare akoestische producten. Maar hoe bepaalt u welk product uw geluidsprobleem oplost? 

Eerst moet worden vastgesteld wat de aard van het geluidsprobleem is. Wordt de ruimte als hard ervaren? Of is de spraakverstaanbaarheid in een grote ruimte het probleem? Of zijn er gesloten concentratie- en/of overlegruimten waarin geluiden van buiten en binnen die ruimten nog te horen zijn?

Bij het kiezen van producten worden (te) vaak losse elementen in een ruimte toegevoegd als oplossing. Uitstraling, kleur en natuurlijk de kosten spelen een belangrijke rol.

Problemen met geluidshinder zijn in veel gevallen terug te voeren op het ontwerp van de ruimte. In kantoortuinen met (te) grote aantallen werkplekken ontstaat al snel geluidshinder. Veel kennis en ervaring uit de praktijk over onder andere geluid, is opgenomen in het Handboek Bouwfysische kwaliteit kantoren.

Er zijn concrete richtlijnen, zoals het advies om niet meer dan vier tot acht werkplekken bijeen te plaatsen. Ook wordt de akoestische kwaliteit van een ruimte uitgedrukt in termen van nagalmtijd en worden diverse isolatiewaarden voor wanden tussen verschillende soorten ruimten aangegeven.

Als tip wordt verwezen naar een zogenaamde TED Talk van Julian Treasure. Hierin wordt uitgelegd en eigenlijk een oproep gedaan om bij het ontwerpen van gebouwen meer rekening te houden met geluid: “ontwerp meer met de oren dan met de ogen". 

Geen halve maatregelen
Geluidshinder heeft een forse impact op de medewerker. Uiteindelijk kan dit ook zijn weerslag hebben op de organisatie, wanneer niet tijdig en op de juiste manier wordt ingegrepen. 

Voorkom halve maatregelen waarbij uiteindelijk te weinig merkbare verbetering optreedt. Zorg voor een goed advies, waar een geluidsmeting onderdeel van uitmaakt. Op basis daarvan kan een specialist vaststellen welke maatregelen in welke omvang nodig zijn om het geluidsprobleem op te lossen. Wanneer het om grotere ruimten gaat, zullen in veel gevallen niet alleen geluidsabsorberende voorzieningen, maar ook geluidsblokkades worden geadviseerd. Die blokkades zorgen ervoor dat geluiden zich niet meer over de hele ruimte verspreiden. In kleinere ruimten worden bij voorkeur in het ontwerp maatregelen opgenomen die passen bij het aantal werkplekken en de activiteiten waarvoor de ruimte is bestemd. 

In de ruimte op de afbeelding zijn vier akoestische panelen in de wand opgenomen. Die leveren een goed akoestisch comfort voor deze ruimte, waarin zich zes werkplekken bevinden en veel getelefoneerd en gesproken wordt.

Stappenplan:
  • stel de aard van het probleem vast (analyse en/of meting);
  • win advies in;
  • stel de akoestische specificaties van producten vast;
  • zoek de oplossing niet alleen in maatregelen, maar bekijk ook de organisatorische mogelijkheden;
  • stel het budgettaire kader vast.
  • bepaal de definitieve maatregelen.

Gijs van Wijk
Directeur - Akoestiek Comfort
Advies bij visuele en auditieve vraagstukken
Delen
Deel dit item via
Downloaden
Vul hieronder uw gegevens in en we versturen de whitepaper gratis.